Geacht College,

Wij hebben uw adviesaanvraag Participatiestandaard en inspraakverordening van 2 november 2009 in goede orde ontvangen, waarvoor dank. Wij zijn verheugd dat de gemeente Utrecht op een zorgvuldige wijze met inspraak en participatie van bewoners/burgers om wil gaan. Wij hebben nog enkele adviezen waarmee u de Participatiestandaard en inspraakverordening ons inziens nog zou kunnen verbeteren.

De Participatiestandaard
Wij hebben begrepen dat dit de eerste keer is dat binnen de gemeente Utrecht nu officieel vastgelegd wordt hoe de gemeente met participatie omgaat. De Utrechtse Participatiestandaard die u ons voorlegt is een uitbreiding van deze standaard naar alle andere afdelingen van de gemeente.

Wij hebben echter twee kanttekeningen bij deze participatiestandaard.
Allereerst, in punt 4 Stel vast uit welke fasen je project bestaat en maak een planning staat vermeld dat wijkraden zo vroeg mogelijk betrokken worden bij de plan en beleidsvoorbereiding. Dit dient concreter geformuleerd te worden: op welk moment moet dit precies gebeuren?
En als tweede punt, bij de Participatieladder vinden wij het wenselijk om de wijkraad expliciet op te nemen, gezien onze adviesrol.

Advies:
Wij adviseren u deze kanttekeningen door te voeren in de Participatiestandaard. Participatie is na invoering van deze standaard niet langer vrijblijvend, maar wordt in een zo vroeg mogelijk stadium bij beleidsvoorbereiding, -ontwikkeling, -uitvoering, of -evaluatie conform de Utrechtse Participatiestandaard toegepast. Dat vinden wij een goede zaak.

De Inspraakverordening

Intern-organisatorische kwesties
Wij vinden dat er inderdaad een uitzondering gemaakt zou kunnen worden (qua inspraak) wanneer het een beleidsvoornemen betreft dat uitsluitend betrekking heeft op intern-organisatorische aangelegenheden van de gemeente.
Wij begrijpen niet dat dit punt sowieso genoemd wordt. Voor zover wij weten is er toch nooit sprake geweest van inspraak bij puur intern-organisatorische kwesties?

Wanneer het echter een beleidsvoornemen betreft dat hoofdzakelijk betrekking heeft op intern-organisatorische aangelegenheden van de gemeente lijkt het ons zinvol om de inspraak van de burger niet volledig weg te nemen.
Ons inziens kan de gemeente alleen maar baat hebben bij constructief meedenken door burgers. Dus u zou zichzelf hierin in onze optiek een kans ontnemen.

Advies:
Wij adviseren dan ook in dit tweede geval de inspraak niet weg te nemen of in te perken.

Kwetsbare groepen
U geeft tevens aan de inspraak te willen wegnemen bij zaken waarbij het belang van inspraak niet opweegt tegen het belang van de verantwoordelijkheid van de gemeente voor kwetsbare groepen in de samenleving.
Wijkraad Leidsche Rijn is van mening dat iedere burger in alle gevallen evenveel recht heeft op inspraak. Het is aan u om bewoners eventueel te overtuigen van het belang van een bepaald besluit wanneer het een kwetsbare groep betreft en ook dan draagvlak te creren.
Puur het feit dat er een kwetsbare groep betrokken is, geeft geen reden voor het achterwege laten van inspraak. Sterker nog, jist de situaties waarbij kwetsbare groepen een rol spelen, zijn de situaties waarbij inspraak en draagvlak enorm belangrijk is. Wij kunnen geen enkele situatie bedenken die het achterwege laten van inspraak rechtvaardigt.

Advies:
Over dit punt is ons advies dan ook om in situaties waarin kwetsbare groepen een rol spelen, de inspraak niet in te perken of te schrappen.

Spoedkeurmerk
Eenzelfde soort in onze ogen onterechte uitzondering komt terug In artikel 2, lid 4, punt f. Hierin staat dat inspraak niet verleend wordt indien de uitvoering van een beleidsvoornemen dermate spoedeisend is dat inspraak niet kan worden afgewacht. Dit mag echter in onze optiek geen criterium zijn om geen mogelijkheid tot inspraak te geven. Wij vinden dat dit punt dan ook moet worden geschrapt. Het lijkt ons beter om meer te anticiperen op zaken, dan inspraak te schrappen.

Advies:
Ook bij spoedeisende zaken adviseren wij u, inspraak te handhaven.

Aanvullend advies:
Mocht u toch door de praktijk gedwongen nu en dan gedwongen worden, uitzonderingen te maken, adviseren wij u dat u van tevoren duidelijk en zeer concreet vastlegt voor welk soort situaties dat dan in de toekomst zou kunnen gelden en aan welke voorwaarden moet zijn voldaan.
Dit zou u dan een Spoedkeurmerk kunnen noemen.
Situaties die al langer dan een bepaalde periode in de ambtelijke molen zitten, zouden dan niet voor een spoedkeurmerk in aanmerking zouden mogen komen.
Dan is namelijk de situatie niet spoed maar zit het misschien eerder in de procedures.
Die mogen inspraak zker niet in de weg staan.
Lange procedures (of andere oorzaken van vertraging) en dan ineens wordt het spoed en wordt de inspraak geschrapt, dat lijkt ons geen goede zaak.
Als u dit voorstel in overweging gaat nemen, denken wij graag opnieuw met u mee over de concrete uitwerking hiervan.

Zaken die al in de Awb geregeld zijn
U geeft aan dat bepaalde zaken, zoals het klachtrecht, kunnen komen te vervallen omdat die al in het Awb geregeld worden. Wij adviseren u om daar dan wel iedere keer opnieuw naar te verwijzen, omdat veel burgers de Awb niet kennen en ook niet verondersteld kunnen worden, die te kennen. Het lijkt ons dus goed dat u hen daar telkens weer op attendeert wanneer u iets ter inspraak voorlegt.

Advies:
Wij adviseren u, de burger telkens opnieuw te informeren over zaken die in de Awb vastliggen.

Tenslotte
Wij zien uw reactie op ons advies en op dat van de andere Wijkraden in deze tegemoet.
Veel succes met de verdere uitwerking van het plan en de implementatie ervan.
Wij blijven uiteraard graag meedenken over dit onderwerp en onze bijdrage leveren.